AGLOMERATSIYALARNING “YASHIL” IQTISODIYOT RIVOJLANISHIGA TA’SIRI
Kalit so‘zlar:
Aglomeratsiya, “yashil” iqtisodiyot, urbanizatsiya, iqlim, energetika, integratsiya, intensivlik, modernizatsiya.Annotatsiya
Aglomeratsiyalar, zich metropolitan va shahar klasterlari, yashil iqtisodiyotga
o‘tish jarayonida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada aglomeratsiyalarning yashil rivojlanishga
ta’sirini baholash uchun uchta asosiy ko‘rsatkich – CO₂ chiqindilari, yashil ish o‘rinlari va
energiya intensivligi tahlil qilinadi. Jahon banki, OECD, BMT-Habitat, xalqaro ilmiy maqolalar
va global ma’lumotlar bazalari asosida o‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatadiki, aglomeratsiyalar
energiya bilan bog‘liq chiqindilarning asosiy qismini ishlab chiqarsada, ular har bir kishiga
to‘g‘ri keladigan chiqindilarni kamaytirish, ko‘plab yashil ish o‘rinlari yaratish va energiya
samaradorligini oshirish imkonini beradi. Faqat, infratuzilmaviy, institutsional va siyosiy omillar
bunga moslashtirilgan bo‘lsa bu o‘z samarasini beradi. Maqola yakunida aglomeratsiyalarning
yashil salohiyatini maksimal darajada oshirish bo‘yicha ijtimoiy iqtisodiy tavsiyalar keltirilgan.
Manbalar
OECD. Green Growth in Cities: Key Findings and Policy Options. – Paris: OECD Publishing, 2023.
OECD. Climate and Resilience in Cities. – Paris: OECD Publishing, 2024.
OECD. Decarbonising Buildings in Cities and Regions. – Paris: OECD Publishing, 2023.
UN-Habitat. World Cities Report 2024. – Nairobi: UN-Habitat, 2024.
World Bank. Urban CO₂ Emissions: A Global Analysis (Satellite-Derived Emissions Mapping over ~1,200 Cities, 2014–2020). – Washington, DC: World Bank Publications, 2023.
Ding R. et al. Does the Urban Agglomeration Policy Reduce Energy Intensity? // International Journal of Environmental Research and Public Health. – 2022. – Vol. 19, No. 22. – Article 14764. – DOI: 10.3390/ijerph192214764.
Yang Z. et al. Scaling Laws of CO₂ Emissions during Global Urbanization // Urban Sustainability Review. – 2025. – Vol. 1, No. 1. – P. 50–68.