ZAMONAVIY RAQAMLI MUHITDA KIBERXAVFSIZLIK TAHDIDLARI VA ULARNING OLDINI OLISH YO‘LLARI
Kalit so‘zlar:
Kiberxavfsizlik, raqamli muhit, fishing, malware, DDoS hujumlar, kriptografiya, AES, RSA, ECC, tarmoq xavfsizligi, autentifikatsiya, mashinaviy o'rganish, kiber savodxonlik, axborot tizimlarini himoyalash.Annotatsiya
Ushbu maqola zamonaviy raqamli muhitda kiberxavfsizlik tahdidlari va
ularni bartaraf etish usullarini o'rganadi. Maqolada fishing, malware, DDoS hujumlar, ijtimoiy
muhandislik, zero-day attack va botnet kabi asosiy kiberxavf-xatarlar ko'rib chiqilgan.
Kiberxavfsizlikni ta'minlash uchun kriptografiya, tarmoq xavfsizligi, identifikatsiya va
autentifikatsiya, IDS/IPS tizimlari, ma'lumotlarni zaxiralash hamda kiber gigiyena kabi muhim
himoya mexanizmlari tahlil qilingan. Zamonaviy kriptografik algoritmlar (AES, RSA, ECC) va
sun'iy intellekt texnologiyalarining kiberxavfsizlikni ta'minlashdagi roli ko'rsatilgan.
O'zbekistonda kiberxavfsizlik sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar va qonunchilik bazasi
haqida ham ma'lumotlar keltirilgan. Axborot xavfsizligini ta'minlash nafaqat texnologik, balki
ijtimoiy va huquqiy yondashuvlarni ham talab qiluvchi kompleks masala ekanligi ta'kidlangan.
Manbalar
Latipdjanovich D.M., Shavkatjonovich A.S., Gofurjonovich P.G. Improve the Strength of HMAC-Based One-Time Passwords Using SHA-3 in HMAC // Научно-практические решения и подходы. – 2016. – P. 34.
Umarov A.M. Axborot xavfsizligi xavfini baholash // Scientific Progress. – 2021. – Vol. 2, No. 8. – B. 293–300.
Pulatov G.I.G. Simsiz tarmoqni uzaytirish muammolari va yechimlari // Central Asian Academic Journal of Scientific Research. – 2021. – Vol. 1, No. 1. – B. 120–127.