O‘ZBEKISTONNING “TASHQI QARZ ORQALI RIVOJLANISH STRATEGIYASI”
Ключевые слова:
Davlat qarzi, tashqi qarz, ichki qarz, o‘sish dinamikasi, kreditorlar, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, byudjet taqchilligi, infratuzilma investitsiyalari, valyuta tarkibi, kvazi-davlat qarzi, umumiy tashqi qarz, joriy hisob, eksport o‘sishi, xorijiy investitsiyalar, iqtisodiy barqarorlik, O‘zbekiston iqtisodiyoti.Аннотация
В данной статье анализируется состояние резкого роста
государственного долга Узбекистана в период 2019–2025 годов в рамках
стратегии «развития за счет внешних заимствований». На основе
официальных данных автор обосновывает, что к началу 2026 года общий
долг Узбекистана достиг 46,8 млрд долларов, из которых 85% (39,8 млрд
долларов) составляет внешний долг. В статье приводятся данные о том,
что 50% заемных средств направлено на поддержку бюджета, 14% — на
развитие энергетического сектора, а также представлена информация по
основным кредиторам. Несмотря на то, что рост объема экспорта страны
на 32,8% и увеличение прямых иностранных инвестиций в 1,7 раза
обеспечивают долговую устойчивость, в качестве основных рисков
оценены валютный риск (64% долга номинировано в долларах) и
непрозрачность квазигосударственного долга. Кроме того, отмечается, что
отношение государственного долга к ВВП (≈32%) находится на контролируемом уровне, однако разработаны практические предложения
по составлению открытой отчетности по внешнему долгу страны и
направлению заемных средств исключительно в высокодоходные
проекты.
Библиографические ссылки
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Davlat qarzi statistikasi: Umumiy jadval (2026-yil 1-yanvar holatiga). – Toshkent, 2026. – URL: https://www.imv.uz/static/umumiy-jadval
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Davlat qarzining valyuta tarkibi va sektorlar bo‘yicha taqsimoti (2025-yil yakunlari). – Toshkent, 2025. – URL: https://www.imv.uz/static/davlat-qarzining-valyuta-tarkibi-2025
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. O‘zbekiston Respublikasining to‘lov balansi, xalqaro investitsiyaviy mavqei va tashqi qarzi (2025-yil 9 oyi yakunlari). – Toshkent, 2025. – URL: https://cbu.uz/upload/medialibrary/5e3/u1k4jm2p8wemmy58xuip6vuc5vmv83qt/eng_BOP_IIP_ED_2025Q3.pdf
Kun.uz. O‘zbekiston davlat qarzining o‘sishi oxirgi yillarda qanday o‘zgardi? – 2026-yil 24-fevral. – URL: https://kun.uz/news/2026/02/24/ozbekiston-davlat-qarzining-osishi-oxirgi-yillarda-qanday-ozgardi
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik hisobot. – Toshkent, 2025. – URL: https://cbu.uz/uz/publications/annual-report
International Monetary Fund (IMF). Republic of Uzbekistan: Staff Report for the 2025 Article IV Consultation — Debt Sustainability Analysis. – Washington, D.C., 2025. – URL: https://www.elibrary.imf.org/view/journals/002/2025/143/article-A003-en.xml
S&P Global Ratings. Uzbekistan Upgraded To 'BB' On Strong Growth And Economic Reforms; Outlook Stable. – 2025-yil 21-noyabr. – URL: https://www.spglobal.com/ratings/en/regulatory/article/-/view/type/HTML/id/3484202
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. O‘RQ-1011-son Qonun: 2025-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida. – 2024-yil 24-dekabr. – URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-7277618
Tashkent Times. Uzbekistan's Public Debt Tops $46.8 Billion as of Late 2025. – 2026-yil 23-fevral. – URL: https://tashkenttimes.uz/economy/17028-uzbekistan-s-public-debt-tops-46-8-billion-as-of-late-2025
Spot.uz. O‘zbekistonning davlat qarzi 2025-yilda $6,6 mlrdga oshib, 46 milliard dollardan oshdi. – 2026-yil 26-fevral. – URL: https://www.spot.uz/en/2026/02/26/public-debt