BOLALARNING NUTQINI OʻSTIRISH ORQALI TANQIDIY FIKRLASHGA OʻRGATISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH
Kalit so‘zlar:
tanqidiy fikrlash, nutqni rivojlantirish, maktabgacha taʼlim, didaktik oʻyin, tafakkur, rivojlantiruvchi muhit, savodxonlik, pedagogik texnologiya, sun’iy intellekt.Annotatsiya
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarda (3–7 yosh)
nutqni rivojlantirish vositasida tanqidiy fikrlashni shakllantirish masalalarini
oʻrganadi. Nutq va tafakkur birligini asoslovchi nazariy konsepsiyalar, amaliy
pedagogik usullar, didaktik oʻyinlar, rivojlantiruvchi suhbatlar va mulohaza
qilish faoliyatlarining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni
koʻrsatadiki, maqsadli nutq mashqlari bolalarning mantiqiy xulosa chiqarish,
muammolarni tahlil qilish va ijodiy yechimlar topish qobiliyatlarini sezilarli
darajada oshirishi mumkin. Maqolada Oʻzbekiston maktabgacha taʼlim
tashkilotlari uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi. (2019). Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida (OʻRQ–595-son Qonun, 16-dekabr 2019-yil). Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.12.2019, № 03/19/595/4160.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026). Maktabgacha taʼlim va tarbiya tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF–19-son Farmon, 5-fevral 2026-yil). Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.02.2026, № 06/26/19/0118.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2019). Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida (PQ–4312-son Qaror, 8-may 2019-yil). Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.05.2019, № 07/19/4312/3106.
Выготский, Л. С. (2021). Мышление и речь. Москва: АСТ; Поддьяков, Н. Н. (1977). Мышление дошкольника. Москва: Педагогика.
Porath, M. (2020). The Culture of Education by Jerome Bruner. Canadian Journal of Education / Revue canadienne de l’éducation, 25(3), 236–238. https://doi.org/10.2307/1585957
Касаткина, Н. С. (2017). Ситуационная задача как средство оценивания уровня сформированности профессиональных компетенций будущих педагогов. In Образование: прошлое, настоящее и будущее: Материалы III Международной научной конференции (pp. 59–62). Краснодар: Новация.
Ennis, R. H. (2011). Critical thinking: A streamlined conception. Teaching Philosophy, 14(1), 5–25.
Siegel, H. (1988). Educating Reason: Rationality, Critical Thinking and Education. London: Routledge.